Thứ Năm, 7 tháng 1, 2010

Làm sao để cao lên?

Năm nay tôi 18 tuổi, cao 1,45m nên không đủ tiêu chuẩn thi vào trường an ninh. Tôi đã đi bơi, đạp xe... để cải thiện chiều cao nhưng không thấy hiệu quả. Thậm chí đi bơi thì cơ bắp ở tay lại phát triển to hơn, thấy càng thấp hơn... Xin bác sĩ tư vấn làm sao để cao lên.

nhungbucthukhonggui_dk@...

Nên tập bơi từ nhỏ để tăng chiều cao - Ảnh: N.C.T.

- Chiều cao con người phải được tích lũy từ thuở đứa trẻ mới sinh ra đời. Ai có cha mẹ cao ráo thì đỡ lo vì tính di truyền khá mạnh, ngược lại mẹ thấp quá sẽ “copy” chiều cao sang con gái gần như y chang.

Chúng ta nên theo dõi biểu đồ phát triển của trẻ từ những năm đầu đời nhằm phát hiện sớm các bé “đẹt” do suy dinh dưỡng, hay chậm lớn do giảm sút hormon tăng trưởng và những chứng bệnh khác làm ảnh hưởng đến chiều cao, từ đó can thiệp sớm để trẻ có cơ may theo kịp bạn bè cùng trang lứa.

Trước dậy thì là giai đoạn “nhổ giò”, đến 16-18 tuổi thì chiều cao coi như đã an bài, đóng khung cho đến khi lớn tuổi xốp xương thì con người sẽ lùn bớt một tí.

Bật mí cho bạn, khối lượng và mật độ xương vẫn tiếp tục phát triển tối đa vào tuổi 20. Vì vậy, bây giờ bạn tập luyện không phải để dài xương nữa mà hãy tập để chắc xương. Người thấp bé rất dễ bị loãng xương về sau. Mà loãng xương thì gây nhiều tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe.

Tập thể thao giúp xây dựng cơ bắp. Nếu bạn sợ “to” thì tập nhẹ nhàng, thiên về sức bền, tập đều các nhóm cơ thân trên - dưới - lưng - bụng, tránh tập trung quá mức một nhóm cơ duy nhất.

BS TÔ MINH CHÂU (Hội Y học thể thao TP.HCM) - TTO

Ớn lạnh... nước giải khát

Chanh muối được chế biến ngay ruộng rau muống, rau câu làm bằng dừa thối... Chỉ sau một vài công đoạn chế biến cực kỳ dơ bẩn, tất cả đã trở thành những ly nước giải khát thơm ngon trong các quán.

Một công nhân cơ sở làm chanh muối H phân loại tắc ngay trên ruộng nước tanh tưởi - Ảnh: Đức Thanh

Cơ sở làm chanh muối H nằm trên đường Bà Hom, quận 6, TP.HCM chỉ là căn phòng nhỏ, phía trước là nơi chanh muối được đóng chai và xếp vào thùng, sát kề bên là... nhà vệ sinh cho nhân viên lúc nào cũng mở cửa.

Chanh muối ngâm cạnh cống nước

“Xưởng” làm chanh muối bao gồm một máy chà vỏ cũ kỹ gỉ sét, vài chồng xô, chậu đen thui bám đầy đất ruộng và hàng chục thùng muối chanh đặt ngay trên nền đất ao ngập nước cống đen quạch cạnh... ruộng rau muống. Một người thợ đang hì hục thọc cả hai bàn tay cáu bẩn vào xô đựng tắc muối đục ngầu để lựa ra những quả tắc còn nguyên vẹn rồi... phân loại cho tiếp vào hũ mới hay đóng bịch nilông. Nhiều quả chanh, quả tắc đã thối rữa, nổi lềnh bềnh như bong bóng trên mặt xô.

Bên ngoài cơ sở H là một công trường đang đào đường đầy cát bụi và những vũng nước sình ứ đọng lâu ngày trên mặt đường. Cứ hôm nào trời nắng, cơ sở này lại đem hàng chục ký chanh, tắc ra phơi thẳng trên nền đường, lề đường... Xe máy, xe lu sửa đường ùn ùn qua lại làm bụi, sình lầy từ nước cống bám chặt vào những quả chanh.

Một nhân công ở đây cho biết giá chanh hiện nay khá mắc 8.000-9.000đ/kg nhưng cơ sở này vẫn có thể xoay xở để bán ra những túi chanh muối với giá 9.000đ/kg! Người này tiết lộ chanh trong lọ chất lượng khác, loại đóng bao nilông chất lượng khác, chanh hỏng đều có thể chế biến được. Trên nhãn mác của lọ chanh, tắc muối đóng hộp được ghi thông tin đầy đủ địa chỉ nơi sản xuất... Còn loại đóng bọc thì vô tư, không cần ghi bất kỳ nhãn mác, thời hạn sản xuất!

Dừa trái đang được “tắm” trắng trong xô nước cáu bẩn trước khi chế biến thành rau câu - Ảnh: Lan Phương

Rau câu từ... dừa thối

Con đường Tô Hiệu, quận Tân Phú nổi tiếng là “trung tâm” sản xuất rau câu dừa và sơ chế dừa tươi để bỏ mối khắp nơi trong TP. Phía trong những hàng quán này, các tay thợ làm dừa ở trần trùng trục liên tục gọt, tỉa... dừa rồi quẳng vào một xô nước to nồng nặc mùi hóa chất. Một người thợ giọng Bắc vừa gọt dừa, vừa nói oang oang: “Những trái dừa vừa gọt khoảng vài phút là ngả ố vàng, không bắt mắt thì làm sao bỏ mối. Chúng tôi phải “tắm” trắng dừa ít phút trong xô thuốc tẩy bằng hóa chất để tẩy trắng”.

Trong vai người mua dừa nước và rau câu làm từ dừa, chúng tôi được ông B. “dừa”, chủ tiệm chuyên bỏ mối dừa nước, rau câu trên đường Tô Hiệu, thừa nhận: “Dừa trái sau khi gọt lớp vỏ xanh, vàng để lộ ra phần xơ dừa, chỉ ít phút sẽ ngả vàng vì vậy bắt buộc chúng tôi phải “tắm” hóa chất tẩy trắng vĩnh viễn cho dừa.

Sau đó chủ các tiệm, xe đẩy dùng kim tiêm loại to để chích lợn, đâm từ đỉnh trái dừa tạo một lỗ nhỏ và rút 1/3 - 1/2 nước trong trái dừa ra... rồi bơm nước pha đường hóa học ngược trở vào bù đúng phần nước dừa đã rút. Sau đó, trám trái dừa bằng những miếng xơ dừa vứt lăn lóc dưới đất. Nhờ vậy, nước từ một quả dừa có thể sang cho nhiều vỏ quả dừa khác để kiếm lời...”.

Nhiều “lò” làm rau câu dừa ở đây thuê người chuyên đi gom những quả dừa mà khách chỉ uống phần nước, để vỏ lại từ các tiệm hoặc xe đẩy về làm rau câu, tiết kiệm khoảng 4.000 đồng cho một trái rau câu thay vì phải làm từ trái dừa còn nguyên vẹn. Mỗi vỏ dừa như thế các tiệm bán lại chỉ khoảng 1.000 đồng. Sau đó các “lò” chỉ việc mua nước dừa già về chế vào thành rau câu.

Hầu hết các quán bán dừa nước ở khu vực này đều có sọt to chứa những vỏ dừa vứt lại của khách sau khi uống cạn nước. Đến gần sọt, một mùi vừa chua như giấm và hôi thối nồng nặc bốc lên vì vỏ dừa bỏ lăn lóc trong giỏ cả tuần lễ, chờ đủ số lượng chủ mới bán cho các “lò” để làm rau câu bán cho khách.

Mê hồn trận nước uống trái cây

Phơi chanh chuẩn bị ngâm muối trên vỉa hè, gần cống, công trường bụi mù mịt - Ảnh: Đức Thanh

Dạo một vòng quanh chợ Kim Biên, nơi bán hóa chất nổi tiếng ở TP.HCM, chúng tôi tìm hiểu được nhiều mánh để làm nước uống trái cây. Trên các quầy hóa chất thực phẩm, các mùi vị như chanh, táo, dâu, trà xanh... được bày la liệt trong cửa hàng. Bất kỳ loại nước trái cây nào cũng có thể ra đời từ những can nhựa hóa chất thế này.

Tại cửa hàng hóa chất TK, chợ Kim Biên, chúng tôi được hướng dẫn sử dụng chất sodium hydrogen sulfite, một chất bột màu trắng (vốn là hóa chất độc hại), bán theo túi 20.000đ/kg để làm chanh muối mà nhiều cơ sở sản xuất chanh muối thường mua. Người bán hướng dẫn chúng tôi cứ thấy chanh muối bị đen, vàng cỡ nào thì trộn chất này vào chanh sẽ trắng, đẹp như được bày trong các lọ thành phẩm ở cửa hàng. Khi mở túi hóa chất ra, một mùi hôi nồng bay lên gây cảm giác hơi nóng rát trên da người khi tiếp xúc.

Lò sản xuất “các loại nước trái cây tươi nguyên chất” nằm trên đường Ba Tháng Hai, quận 11, cực kỳ ẩm thấp, nhếch nhác... Những đống trái cây đủ loại như bưởi, dưa tây, đậu nành... đều đã héo vỏ, nằm lăn lóc trên nền đất ẩm ướt.

Cạnh đó là những cỗ máy xay ép các loại mốc meo, bám đầy bã của những loại trái cây khác nhau nằm cạnh miệng cống xả, thoát nước sản xuất. Các chai nước trái cây xay, ép sẵn bị quăng bừa bãi dưới vỉa hè, sau đó được nhồi hết lên xe máy chở đi phân phối tại những nơi bán nước giải khát khắp nơi trong TP.

Tại “lò” róc mía, bỏ sỉ mối mía cho các tiệm nước mía trên đường kênh Nhiêu Lộc, quận Tân Bình, chúng tôi chứng kiến cả chục thanh niên đang hì hục tước vỏ mía cây dưới cái nóng oi bức. Họ tước liên tục bằng những con dao bào gỉ sét, rồi thẳng tay quăng mía đã róc ngay trên sàn nhà la liệt vỏ mía, thân mía cùng đủ thứ rác rến xung quanh.

Cạnh đó là một đống mía đã tước vỏ được cột thành những bó to. Những cây mía sau khi tước vỏ thường có màu vàng nhạt, nhưng những bó mía ở đây đều ngả màu trắng đục, đóng một lớp nấm trăng trắng li ti và bốc lên mùi chua chua khó chịu. Từ đây, những bó mía được chở đi giao cho nhiều xe nước mía khắp TP.

Những xe nước mía thơm ngọt trên nhiều tuyến đường của TP cũng “vô tư” trong việc bảo đảm vệ sinh khi chế biến. Tại xe nước mía T, đường Lê Đức Thọ, quận Gò Vấp, những bó mía được đặt ngay cạnh sọt bã mía nên cùng chịu chung số phận bị ruồi, kiến bu đen. Đến quy trình ép mía của tiệm cũng rất “điệu nghệ”. Trong chậu hứng nước mía ép chảy xuống lúc nào cũng có sẵn một nhúm đường hóa học và chất tạo mùi như tắc, dâu...

Quan sát kỹ những xe nước mía ở đây, chủ xe đều tận dụng lại tất cả số đá từ ly nước mía mà khách uống còn sót lại. Họ nhanh tay đổ vào thau đá nằm ngay cạnh đống ly ngâm trong một cái xô nổi váng mỡ tanh tưởi. Một số tiệm còn tận dụng lại ngay cả những ống hút, ly nhựa vừa được khách dùng xong!

LAN PHƯƠNG - ĐỨC THANH

=====================================================================

Ý kiến của bạn

* Tôi thấy việc mất vệ sinh của thực phẩm ngày càng nặng, từ vụ cháo dinh dưỡng chứa hóa chất, mứt nhiễm chì, bây giờ lại đến nước giải khát. Tôi thấy các cơ quan chức năng chỉ mới hoàn thành việc kiểm nghiệm thực phẩm mà chưa có phương pháp cụ thể nào để giải quyết vấn đề này.

Một bạn đọc

* Đọc bài báo này mới thấy cuộc sống người dân TP.HCM nói riêng và người dân sống trong các đô thị nói chung đang dần bị đe dọa. Tôi nghĩ các cơ quan chức năng phải vào cuộc để ngăn chặn những vụ việc như thế này. Nên chăng Ban Quản lý môi trường đô thị phải phối hợp với các ngành chức năng, làm mạnh tay hơn nữa ngăn chặn những vụ việc này để giảm thiểu nguy cơ bệnh tật, bảo vệ sức khỏe cho người dân.

CAO XUÂN TIẾP

* Theo tôi đây là bài viết hay, đúng thực tế trong cuộc sống. Tôi mong các ngành chức năng có biện pháp kiểm tra, xử phạt, giáo dục, tuyên tuyền về đạo đức vệ sinh chế biến thức ăn, thức uống của các cá nhân và cơ sở chế biến. Đặc biệt kiểm tra sát sao việc mua bán hóa chất (nói chung) và hóa chất trong chế biến thức ăn, thức uống.

Những loại thực phẩm mất vệ sinh như vậy rất nguy hiểm cho mọi người, gây nguy cơ ung thư cao và là nguyên nhân chính dẫn đến nhiều bệnh nan y.

Mong báo Tuổi Trẻ có thêm nhiều bài viết hơn nữa để phản ánh cho người dân được biết và các ngành chức năng sớm có biện pháp dứt điểm xóa bỏ những trường hợp trên.

phamkimlong16112008@...

* Qua bài viết của phóng viên báo Tuổi Trẻ, tôi nhận thấy rằng sức khỏe ngưòi dân đang bị đe dọa khi cái gì cũng có vấn đề về vệ sinh và an toàn thực phẩm. Bây giờ việc ăn uống ở ngoài đường nguy hiểm quá.

Mong các cơ quan chức năng sớm vào cuộc để xử lý triệt để các cơ sở làm ăn thiếu lương tâm này. Cần xử phạt và cho đóng cửa các cơ sở này càng sớm càng tốt để người dân an tâm.

ĐÀM THỊ XUÂN UYÊN

* Độc giả chúng tôi rất cần những bài điều tra như thế này và cũng để các cơ quan chức năng có thể nhìn thấy tận mắt, đã đến lúc phải "đánh" thật mạnh vào vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, dù muộn nhưng còn không. Nếu cứ để tình hình này tiếp diễn, phải chăng chính một bộ phận người Việt Nam đang giết dần giết mòn thế hệ trẻ mai sau?

motcainhin@...

* Đọc bài viết này xong, tôi có cảm giác ớn lạnh với nhiều loại thực phẩm trôi nổi trên thị trường hiện nay. Sức khỏe của con người thời nay đang bị tác động của quá nhiều hóa chất gây hại, nhiều phương thức chế biến mất vệ sinh... Tôi rất mong các cơ quan chức năng sớm vào cuộc để ngăn chặn được phần nào mối nguy hại từ thực phẩm mà người dân đang "nạp" vào cơ thể mỗi ngày.

thuydungk07@...

* Mỗi lần đi chơi, ghé các quán cafe từ bình dân đến sang trọng tôi đều gọi một trái dừa để uống. Thực lòng mà nói không gọi dừa thì uống cái gì bây giờ? Uống sinh tố thì không đảm bảo vệ sinh, nguồn nguyên liệu lấy từ đâu? Uống cafe thì sợ họ trộn thêm bột bắp, thêm hóa chất để tạo bọt. Uống nước ngọt thì sợ nguồn hương liệu quá đát như báo chí đã nói. Vì thế uống nước dừa tôi chẳng phải suy nghĩ bởi nước dừa thì tự nhiên, không cần bón phân hoặc cho thứ gì để tăng trưởng. Đến mùa dừa thì chặt xuống đưa đi bán. Nước thì được bao bọc bởi cùi và vỏ nên yên tâm, chẳng ai hơi đâu mà bỏ thứ này thứ kia vào.

Vậy mà đọc xong bài viết trên báo Tuổi Trẻ, tôi thấy người buôn bán bây giờ nhiều chiêu biến hóa quá.

ĐÀO ĐỨC BIÊN

* Chúng ta nói đến những vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm ở các cơ sở sản xuất đã nhiều nhưng hình như cơ quan chức năng chưa có hình phạt nào đủ sức răn đe. Đến lúc chúng ta phải có những biện pháp mạnh tay, xử lý nghiêm các cơ sở này, bởi đây là nơi làm ảnh hưởng lâu dài và trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

HÀ THANH NGUYÊN

* Theo ý kiến của tôi, các cơ quan chức năng nên tìm nhiều biện pháp khác nhau để khắc phục việc chế biến lương thực, thực phẩm, nước uống mất vệ sinh và không đảm bảo an toàn như hiện nay.

Tôi xin đề xuất một số biện pháp sau đây:

1. Thường xuyên thanh tra, kiểm tra các cơ sở chế biến. Nếu cơ sở nào vi phạm sẽ áp dụng các hình thức xử lý nghiêm minh và thông báo công khai trên phương tiện thông tin đại chúng để người dân tẩy chay, không dùng hàng hóa do các cơ sở vi phạm này chế biến.

2. Ban hành các quy định cụ thể về vệ sinh, an toàn thực phẩm cho mỗi loại sản phẩm. Ví dụ: Mỗi sản phẩm lương thực, thực phẩm có nguy cơ vi phạm về vệ sinh, an toàn thực phẩm thì Nhà nước ban hành một bộ quy tắc thống nhất về vệ sinh, an toàn thực phẩm (quy định về các chuẩn mực trong chế biến, sản xuất hợp vệ sinh, nêu cụ thể các tiêu chí để xác định một sản phẩm không đạt tiêu chuẩn về vệ sinh...). Các cơ sở chế biến phải tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc này. Cơ quan nhà nước căn cứ vào các quy định này để thanh tra, kiểm tra, đánh giá và xử lý các cơ sở chế biến vi phạm.

3. Có cơ chế, chính sách khuyến khích các cơ sở chế biến thực hiện tốt quy định về vệ sinh, an toàn thực phẩm. Ví dụ: Thường xuyên công bố trên phương tiện truyền thông đại chúng các cơ sở chế biến đạt tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn thực phẩm, khuyến khích người dân dùng sản phẩm của các cơ sở này. Đồng thời công bố các cơ sở chế biến vi phạm quy định về vệ sinh, an toàn thực phẩm, khuyến cáo người dân không sử dụng các sản phẩm của các cơ sở này. Cách làm này sẽ giúp cho các cơ sở chế biến đảm bảo vệ sinh bán được nhiều sản phẩm hơn, từ đó khuyến khích họ thực hiện các quy định về vệ sinh, an toàn thực phẩm.

TRẦN ĐỨC HÙNG

* Trung Quốc từng tử hình những người liên quan đến vụ sứ nhiễm melamine. Vấn đề vệ sinh an toàn thức phẩm ảnh hưởng đến tương lai của những thế hệ sau, tôi nghĩ Nhà nước cần có biện pháp mạnh để răn đe.

Một bạn đọc

TTO

Cái chết của hàng nghìn sản phụ và bài học 'nhiễm trùng'

Trong lịch sử ngành y, suốt một thời gian dài các thầy thuốc luôn đau đầu vì một thứ bệnh "ma quái" đã cướp đi mạng sống của không biết bao nhiêu sản phụ sau khi sinh nở - bệnh "sốt sản phụ".

Nói là "bệnh ma quái" vì không một ai biết rõ nguyên nhân tại sao sản phụ sau khi sinh xong thường nên cơn sốt cao rồi nhanh chóng qua đời. Ngay trong những quyển sách cổ xưa (khoảng 1.500 năm trước công nguyên) của người Hindous đã thấy nhắc đến nguy cơ tử vong cao của căn bệnh "sốt sản phụ" và sự bất lực của thầy thuốc trước những cái chết thương tâm này. Không ít người tin rằng đó là hình phạt, là quy luật của "đấng tối cao" đối với loài người, một sinh linh ra đời sẽ phải đổi bằng một sinh linh khác chết đi.

Đến thời Hippocrate (1.000 năm sau), những cái chết của sản phụ vì sốt cao không rõ nguyên nhân vẫn diễn ra phổ biến. Đầu thế kỷ thứ 4, ở La Mã và Ai Cập đã xuất hiện nhiều cơ sở y tế tập trung chăm sóc người bệnh và đỡ đẻ. Đây có thể coi là những bệnh viện đầu tiên trên thế giới, tuy nhiên ở các bệnh viện này, bệnh nhân được xếp vào các buồng bệnh một cách ngẫu nhiên, cho dù họ mắc bất kỳ bệnh gì.

Thời đó giới y khoa chưa hề có khái niệm về các bệnh nhiễm trùng hay các bệnh dễ lây lan. Đối với các bệnh nhân phẫu thuật thì ít khi tránh khỏi biến chứng nhiễm trùng vết mổ. Việc vệ sinh sạch sẽ tay và dụng cụ y tế hầu như chưa được đặt ra mặc dù thời gian này, người La Mã và Hy Lạp đã biết ăn ở vệ sinh, dùng nước sạch, xây dựng nhà cầu và đặt các hố rác cộng cộng.

Sau khi đế quốc La Mã suy tàn, các vấn đề về vệ sinh hầu như bị người dân quên lãng. Người ta rất ít tắm rửa vì cho rằng nước làm lỗ chân lông nở ra khiến chất bẩn xâm nhập cơ thể. Đến tận cuối thế kỷ 18, cũng chỉ mới có rất ít nhà giàu có nhà vệ sinh và thau rửa. Vệ sinh cộng đồng là con số không. Trong các thành phố châu Âu hồi thế kỷ 17, nhiều con đường là nơi để phóng uế và sặc mùi hôi thối. Dịch bệnh lan tràn khắp nơi.

Thời gian này, các nhà hộ sinh bắt đầu mọc lên nhản nhản trên khắp châu Âu. Những tưởng điều đó sẽ giúp cho tỷ lệ tử vong sản phụ giảm xuống, nhưng ngược lại, số sản phụ chết sau sinh càng tăng lên đến mức đáng sợ. Năm 1646, tại bệnh viện Hotel - Duu ở Paris, cứ 20 sản phụ thì chỉ có một người thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Câu chuyện xưa như trái đất "chết khi vượt cạn" tiếp tục thách thức bất cứ hội đồng nghiên cứu y khoa nào lúc đó.

Năm 1774, vua Louis 16 yêu cầu các bác sĩ tập hợp lại ở Paris để tìm cách dập tắt cơn dịch bệnh đang hoành hành bệnh viện trung tâm của thành phố. Người ta nghi ngờ là sữa bị bỏ độc, thế là tất cả các nhũ mẫu bị xua đuổi khỏi Paris. Nhưng biện pháp này còn làm cho dịch lan rộng hơn.

Không lâu sau đó, tình trạng tương tự xảy ra khắp châu Âu. Tại London, Paris, Milan, các hội đồng chuyên gia cố gắng tìm hiểu về căn bệnh sốt sản nhưng càng cố sức thì càng chẳng đem đến kết quả gì. Bản danh sách các sản phụ bị tử thần bắt đi ngày càng dài. Tại bệnh viện Vienne - một bệnh viện lớn ở châu Âu thời bấy giờ, số sản phụ tử vong năm 1821 được ghi nhận là 829 trên tổng số 5.139 người vào viện, tức cứ 6 người thì có một người chết. Hay tại bệnh viện Maternité ở Paris, chỉ trong một ngày 1/5/1856, có tới 31 trên tổng số 32 sản phụ vào sinh đã tử vong. Tỷ lệ tử vong ở sản phụ "do sốt" tăng lên chóng mặt: 8% - 10% vào đầu thế kỷ 19 ở châu Âu và châu Mỹ.

Đến tận lúc đó, người ta vẫn chưa có một khái niệm nào về sự bẩn thỉu, chuyện lây nhiễm và vô trùng. Các phòng sinh của bệnh viện thường chật chội, đầy rác rưởi, 4 -5 sản phụ nằm chen chúc trên một giường, thậm chí còn nằm lẫn lộn với các bệnh nhân khác. Trong khi đó, các sinh viên thực tập y khoa và thầy thuốc thì cứ "hồn nhiên" đi từ phòng giải phẫu tử thi sang phòng sinh mà không hề rửa tay.

Trước cái chết hàng loạt không rõ nguyên nhân của sản phụ, một số thầy thuốc như Alexsander Gordon rồi James Bluadell lần lượt lên tiếng nghi ngờ, cảnh giác về sự liên quan giữa tình trạng vệ sinh kém với tình trạng tử vong cao của sản phụ cho dù họ chưa biết gì đến khái niệm vi trùng. Đáng tiếc là họ chưa có cách gì chứng minh được mối nghi ngờ của mình.

Ngày 13/2/1843, bác sĩ người Mỹ Olyver Wendell Holmes đã bắt đầu tiến hành theo dõi và phân tích hàng trăm ca chết sản phụ. Cuối cùng ông kết luận rằng: chính đôi tay của thầy thuốc là nguyên nhân trực tiếp đem đến cái chết cho sản phụ. Ông kêu gọi giới y khoa phải rửa tay thật sạch trước khi thăm khám và đỡ đẻ cho bệnh nhân. Tuy nhiên, phát hiện cũng như lời kêu gọi của ông đã không được các đồng nghiệp nhìn nhận và hưởng ứng, có lẽ bởi họ không đủ can đảm để thừa nhận rằng chính bàn tay cứu người của mình cũng lại có thể giết người một cách dễ dàng và "vô lý" đến như vậy!

Đầu năm 1853, một số bệnh viện lớn ở châu Âu cũng đã bắt đầu áp dụng các biện pháp vệ sinh đầu tiên như quét sơn ván và trần nhà để chống thấm, giặt hấp quần áo, dụng cụ y tế ở nhiệt độ 120 - 130 độ C, chỉ thăm khám bệnh nhân khi thật cần thiết... Nhưng họ vẫn chưa quan tâm đến việc khử trùng đôi tay thầy thuốc.

Phát hiện kẻ thù vô hình

Trong thời gian này, tại thủ đô Viên nước Áo, một bác sĩ người Áo - Hung làm việc tại Bệnh viện Đa khoa Vienne, nơi có tỷ lệ tử vong sản phụ cao tới 35%, đã không chấp nhận sự thật nghiệt ngã đó. Ông quyết tâm tìm hiểu cốt lõi của vấn đề. Đúng lúc đó, một nỗi bất hạnh lớn đã đến với người bạn thân của Semmelweis: Giáo sư Jakob Kolletschka đã chết sau một vết xước tay nhỏ do chính con dao mổ xác của mình. Các sự việc này có vẻ như chẳng liên quan gì đến nhau, nhưng từ chúng, Semmelweis đã rút ra kết luận: Các chất độc giết người (lúc đó ông chưa biết đến vi trùng) đã truyền qua nạn nhân từ các dụng cụ y tế và từ tay thầy thuốc.

Ngày 15/5/1847, Semmelweis bắt đầu áp dụng một nguyên tắc mới tại bệnh viện của ông: tất cả sinh viên và thầy thuốc phải rửa tay với nước chlor trước khi bước vào phòng sinh. Kết quả thật là kỳ diệu: tỷ lệ tử vong của sản phụ giảm xuống một cách đáng ngạc nhiên.

Semmelweis đã yêu cầu các bác sĩ phải rửa tay trước khi thăm khám cho sản phụ. Ảnh: corbis.

Tuy nhiên, người ta đã tỏ ra lạnh nhạt với các phát hiện của ông. Những thầy thuốc hàng đầu của châu Âu lúc bấy giờ, trong đó có giáo sư Johann Klein - thầy dạy của ông, đã liên kết chống lại ông. Chỉ vì tính bảo thủ và sự đố kỵ mà họ cố tình không nhận ra chân lý. Giống như Holmes ở Mỹ, Semmelweis cũng bị chống đối kịch liệt ở châu Âu. Ông bị cách chức, bị mất việc và cuối cùng chết một cách tức tưởi trong nhà thương điên vào năm 1865. Trong khi đó, đến tận cuối những năm 70 của thế kỷ 19, giới y khoa ở châu Âu vẫn cứ khăng khăng cho rằng: "Nguyên nhân sốt của sản phụ sau khi sinh đẻ là do quá lo lắng, sợ hãi hoặc do một ma lực kỳ bí nào đó!".

Năm 1879, nhà bác học vĩ đại người Pháp tìm ra vi trùng - những vi sinh vật có khả năng truyền bệnh. Mọi việc lúc này mới được sáng tỏ: sự thật là hàng trăm ngàn sản phụ trong nhiều năm qua đã "chết oan" vì bệnh nhiễm trùng. Nguyên nhân gây bệnh là những con vi trùng lây nhiễm từ các dụng cụ sản khoa, từ những bàn tay không tiệt trùng của thầy thuốc và từ môi trường xung quanh. Đến lúc này, người ta mới ngậm ngùi thương tiếc Semmelweis, một người chỉ có "tội" là đã đi trước thời đại. Trường đại học của Budapest đã mang tên ông, khắp châu Âu có các khoá học về Semmelweis trong đó giảng dạy "chiến lược toàn cầu về vệ sinh và vô trùng bệnh viện".

Ngày nay, bệnh nhiễm trùng đã trở thành kiến thức phổ thông của mọi người. Tất cả mọi người trên thế giới đều được khuyến khích rửa tay thật sạch nhiều lần trong ngày để hạn chế các bệnh lây nhiễm. Trong y khoa, nguyên tắc khử trùng đã được đặt lên hàng đầu và được bảo đảm bằng những biện pháp khủ trùng hiện đại nhất. Đáng tiếc là nhân loại đã phải trả một cái giá quá đắt để khám phá ra chân lý khoa học tưởng chừng vô cùng đơn giản này!

(Theo La Recherche, Sức khỏe và Đời sống)

Thứ Ba, 5 tháng 1, 2010

'Tôi đã điếc vì nghe nhạc'

Câu chuyện của chị có thể là bài học cho những ai thích nghe nhạc quá lớn, khi mà iPod và các buổi nhạc sống đang làm ảnh hưởng đến thính lực của 75% giới trẻ...

"Hai mươi năm trước, khi tôi ra khỏi nhà để đi xem Motorhead - ban nhạc rock Anh được mệnh danh là ồn ào nhất thế giới - những từ của mẹ đuổi theo tôi đến tận cửa: "Một ngày nào đó con sẽ điếc mất thôi!".

Vào lúc đó, tôi chỉ nhướng mắt lên, như mọi cô gái vẫn làm ở cái tuổi 19 quá tự tin ấy, và lao đến nơi đang quẳng ra những âm thanh lên đến 140 decibel - mức mà bây giờ tôi biết rằng còn lớn hơn 10 decibel so với một chiếc máy bay phản lực khi cất cánh.

Những âm thanh đó là quá mức chịu đựng với hầu hết các fan, mọi người lục đục kéo nhau về, nhưng tôi vẫn ở lại. Đêm đó, tôi rời bãi diễn với đôi tai lùng bùng và mất hơn một tuần những tiếng chuông trong đó mới biến mất", chị Phillipa Faulks người Anh kể lại.

Chị Phillipa Faulks giờ đã có thể nghe được nhờ thiết bị trợ thính, nhưng chị cũng hy vọng các bạn trẻ sẽ tránh được sai lầm của mình. Ảnh: DailyMail.

"Ở tuổi 41, những lời cảnh báo của mẹ năm nào giờ đã hiệu nghiệm, tôi đã mất khả năng nghe của mình và đang phải đeo thiết bị trợ thính.

Xu hướng thích nghe nhạc sống và đến các câu lạc bộ đã gây tổn hại cho đôi tai của tôi đến mức không thể đảo ngược, nghĩa là những âm thanh thường nhật giờ đây không thể đi qua hệ thống thần kinh lên não của tôi được nữa.

Và dường như tôi chỉ là một phần trong một xu hướng mà thôi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, 4 triệu người Anh đang gặp phải nguy cơ mất thính lực nghiêm trọng do tiếp xúc với âm nhạc quá lớn, mà thủ phạm là do nghe MP3 và các buổi ca nhạc trong nhiều giờ liền.

Tôi nhìn con gái mình nghe iPod và cầu mong con bé học được từ sai lầm của tôi.

Trục trặc xuất hiện năm tôi hơn 20 tuổi. Tôi làm việc trong một cửa hàng đông đúc với những tiếng ồn ào quanh năm suốt tháng từ những người bán hàng và từ các loa đài. Tôi nhận thấy mình rất khó nghe được tiếng của người mua, và từ "xin lỗi" trở thành từ cửa miệng.

Tôi không nghe thấy khách hàng nói gì, nhưng lại giả vờ nghe được - họ kể với tôi con chó của họ vừa chết, nhưng tôi lại gật đầu và mỉm cười, thật trớ trêu!

Ít lâu sau chồng tôi bắt đầu nhận ra tôi đã nghe nhầm hoặc không nghe thấy. Tôi tự bào chữa rằng đó là do mình mệt mỏi và không tập trung, nhưng trong thâm tâm, tôi nhận ra mình đã nghe kém và rằng những tiếng chuông lại xuất hiện trong tai. Nó khiến tôi đau khổ khôn nguôi.

Vào cuối những năm 20 tuổi, tôi trở nên cáu kỉnh và thu mình - cơn ù tai không cho tôi phút nào yên ả. Cuối cùng, tôi đến gặp bác sĩ, và biết rằng mình đã mất 50% thính lực. Những âm thanh cao, tiếng phone, những bài phát biểu và những âm thanh hàng ngày như biến đâu mất. Tôi không phân biệt được các âm 'th', 'f' và 's', vì thế tôi nghe nhầm.

Bác sĩ giải thích rằng do nhiều năm nghe nhạc lớn đã khiến các tế bào lông thụ cảm tí hon nằm ở tai trong trở nên bẹt dí, đến mức không thể phục hồi, đồng nghĩa với việc tôi không bao giờ có thể nghe đầy đủ trở lại. Và nếu không bảo vệ tai, khả năng nghe sẽ còn kém hơn nữa.

Thật là thảm họa, ở tuổi 28, tôi đã sắp điếc, và được yêu cầu phải tránh xa những môi trường ồn ào nếu không muốn tình trạng xấu đi.

Sự trầm cảm đã khiến tôi xa cách, và trong mắt mọi người tôi trở nên thô lỗ. Tôi đã phải nhờ cậy đến bác sĩ để biết rằng việc giả vờ nghe thấy còn khiến mọi điều tồi tệ hơn.

Tôi đã thử qua nhiều thiết bị trợ thính, trải qua từ những nỗi thất vọng đến vui mừng. Cuối cùng tôi đã tìm được thứ phù hợp với mình, với cái giá 2.500 bảng, không rẻ, nhưng đáng vì nó cho phép tôi có thể nghe trở lại.

Giờ đây, cuộc sống của tôi đã thay đổi, tôi có thể nghe thấy tiếng chuông điện thoại, những cuộc trò chuyện trở nên có ý nghĩa, và tôi có thể xem phim mà không cần nhìn phụ đề nữa.

Con gái tuổi teen của tôi đã học cách đối phó với trục trặc của mẹ khá tốt, luôn nhìn thẳng vào tôi khi nói chuyện, và cố gắng kiên nhẫn khi tôi yêu cầu nó lặp lại điều gì đó đến 10 lần. Chúng tôi đã thảo luận là sẽ giữ cho chiếc iPod của con bé ở mức âm thanh an toàn.

Mặc dầu các bạn trẻ thường nghĩ rằng "chuyện này sẽ chẳng bao giờ xảy ra với tôi", hoặc "chỉ có người già mới bị điếc", trong cuộc sống hiện đại của chúng ta, nơi mà hầu hết mọi người dành phân nửa thời gian để cắm đầu vào chiếc tai nghe nhạc, rất có thể điều đó sẽ xảy ra với bạn.

Và nếu mẹ bạn từng nói "Cẩn thận kẻo có ngày điếc tai đấy con ơi", thì điều đó quả thực đáng nghe đó bạn".

VNE

Bác sĩ cắt 'của quý' bệnh nhân tại phòng khám tư

Chẩn đoán ung thư, nhưng thay vì chuyển bệnh nhân vào bệnh viện để điều trị, bác sĩ Cao Khả Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Ninh Hòa, Khánh Hòa, lại cắt "của quý" người bệnh ngay tại phòng khám của mình.

Sự việc vừa được Sở Y tế địa phương kết luận là vượt quá phạm vi cho phép của một phòng khám tư nhân.

Tháng 7/2009, bệnh nhân 44 tuổi đến khám tại phòng khám của bác sĩ Anh do dương vật bị đau nhức chảy mủ. Sau khi được tư vấn, bệnh nhân chấp nhận cho bác sĩ Anh cắt một nửa dương vật.

Tuy nhiên sau cắt, tình trạng đau nhức và chảy mủ vẫn còn. Lúc này bác sĩ Anh mới chuyển bệnh nhân vào bệnh viện huyện để cắt nốt phần còn lại và nạo hạch.

Sau khi mất hẳn dương vật, bệnh nhân vẫn không hết đau đớn, nghĩ rằng bác sĩ đã điều trị sai nên ông này làm đơn đòi bác sĩ Anh bồi thường. Sự việc được thanh tra Sở Y tế Khánh Hòa vào cuộc hồi tháng 11, hôm qua đưa ra kết luận: Bệnh nhân bị ung thư dương vật xâm lấn, nhiễm trùng nặng lan rộng 2 bìu và tầng sinh môn, chỉ định cắt dương vật của bác sĩ Anh là phù hợp. Tuy nhiên, việc thực hiện cắt dương vật tại phòng khám tư nhân là sai.

Trao đổi với VnExpress.net, ông Trương Tấn Minh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa cho hay, trước sai phạm trên, bác sĩ Anh chắc chắn sẽ chịu mức phạt hành chính theo quy định từ 3 triệu đồng đến 8 triệu đồng. Riêng các hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề, Sở sẽ cân nhắc.

Cũng theo ông Minh, bác sĩ Anh là một trong những bác sĩ ngoại khoa giỏi nhất của tỉnh, từng cứu sống hàng nghìn bệnh nhân. Chức vụ từng trải qua của bác sĩ Anh là Trưởng khoa Ngoại, Bệnh viện Ninh Hòa, Phó giám đốc Bệnh viện Ninh Hòa và Phó giám đốc Trung tâm y tế huyện.

VNE

Thứ Hai, 4 tháng 1, 2010

Muỗi lại hoành hành nhiều khu dân cư dọc rạch Lăng

Hiện nay, ở nhiều khu dân cư dọc rạch Lăng chảy qua các phường 11, 12 và 13 (Q.Bình Thạnh, TP.HCM) với hàng ngàn hộ dân sinh sống đang có muỗi xuất hiện trở lại rất nhiều. Theo một số cư dân, từ hai tháng qua bất kể ngày hay đêm, ở trong nhà hay ngoài ngõ đều thấy muỗi bay thành từng đàn, đe dọa đến sức khỏe cư dân.

Một trong những ổ sinh sản của muỗi tại rạch Lăng (Q.Bình Thạnh, TP.HCM) - Ảnh: T.C.N.

Tại các khu vực trên, năm 2005 đã bùng phát một đợt muỗi gây bệnh sốt xuất huyết với nhiều người. Chính quyền và ngành y tế Q.Bình Thạnh đã tổ chức nhiều đợt ra quân nạo vét lục bình trên rạch và cỏ dại hai bên bờ. Sau đó, theo định kỳ Trung tâm Y tế dự phòng quận tổ chức phun thuốc, muỗi có lắng đi một thời gian. Còn hiện nay, lục bình dày đặc gần lấp kín rạch Lăng, cỏ dại tràn bờ, trong khi nước dưới rạch ngày một đặc quánh, tạo điều kiện cho muỗi sinh sản.

Theo ông Nguyễn Y Nhã - chủ tịch UBND P.12, địa phương không giải quyết được tận gốc rễ vấn đề phát sinh muỗi một khi đập ngăn triều (gần cầu Bình Triệu) thường xuyên đóng chặt không cho nước từ rạch Lăng thoát ra. Nước đọng lại, phát sinh muỗi là điều dĩ nhiên. Giải pháp của phường chỉ là hỗ trợ Trung tâm Y tế dự phòng phun thuốc theo định kỳ mà thôi.

TRẦN CHÁNH NGHĨA-TTO

Bệnh nhân thiệt vì chậm được đổi thẻ bảo hiểm y tế

Sáng 4/1, cụ Tài (76 tuổi, Ninh Bình) đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) vì tĩnh mạch tắc. Tuy nhiên, bệnh viện không giải quyết vì cụ chưa có thẻ bảo hiểm y tế mới, dù thẻ của cụ còn hạn đến hết năm 2010.

"Tôi đã phải đi từ Ninh Bình lên Hà Nội từ 7 giờ sáng, thế mà đến nơi, bệnh viện lại không giải quyết. Tôi không biết có quy định việc đổi thẻ này. Cách đây một tháng, đi khám tôi có thấy gì thay đổi đâu", cụ Tài cho biết.

Giống như cụ Tài, nhiều người có thẻ bảo hiểm y tế đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai đã phải chọn cách quay về địa phương lấy thẻ mới hoặc khám tự nguyện vì chưa được cấp thẻ mới, ngay cả khi thẻ cũ còn hạn.

Sau khi Luật Bảo hiểm y tế có hiệu lực ngày 1/7/2009, công tác đổi thẻ bảo hiểm y tế mới đã được nhiều địa phương rục rịch. Tuy nhiên, với số lượng thẻ đổi rất lớn, nhiều người dân vẫn chưa có được thẻ mới. Trong khi Bảo hiểm xã hội ấn định từ ngày 1/1/2010 trở đi, thẻ mẫu cũ đã hết giá trị sử dụng.

Sáng nay, trong buổi kiểm tra việc thực hiện Luật Bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Bạch Mai, ông Nguyễn Quý Tường, Cục phó Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: "Thẻ bảo hiểm y tế theo mẫu cũ vẫn còn hạn sử dụng sau 1/1/2010, nếu chưa được cấp thẻ mới thì vẫn có giá trị sử dụng cho đến hết thời hạn của thẻ, còn quyền lợi được hưởng theo quy định mới".

Ngoài ra, với những thẻ hết hạn trước ngày 31/12/2009, nếu là nhóm bảo hiểm bắt buộc thì bảo hiểm xã hội sẽ căn cứ vào mã thẻ để người bệnh hưởng tiếp, nếu là diện tự nguyện thì cần có giấy xác nhận là đối tượng tham gia bảo hiểm y tế và đang đợi cấp thẻ để được thanh toán bảo hiểm cho hết đợt điều trị.

Nhiều bệnh nhân đi khám sau ngày 1/1 vẫn còn bất ngờ vì quy định đổi thẻ bảo hiểm mới. Ảnh: P.N.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Ngọc Hiền, Phó giám đốc bệnh viện Bạch Mai cho biết, bệnh viện giờ mới biết có quy định này. Văn bản mới nhất bệnh viện nhận được là của Bảo hiểm xã hội Hà Nội vào ngày 18/12, trong đó ngay điều 1 đã quy định rõ: "từ ngày 1/1/2010, thẻ bảo hiểm y tế phát hành theo hệ thống mã thẻ cũ không còn giá trị sử dụng khi đi khám tại cơ sở khám chữa bệnh. Thẻ có giá trị là thẻ được phát hành theo mã mới..."

"Chính vì thế, chúng tôi đã xóa toàn bộ mã thẻ cũ không còn giá trị và thay toàn bộ hệ thống mã thẻ mới. Giờ lại thay đổi, bệnh viện không xoay sở kịp, nhập mã thẻ cũ máy không nhận mà làm tay thì thực sự rất khó", ông Hiền cho biết.

Theo tiến sĩ Viên Văn Đoan, Trưởng khoa Khám bệnh, bệnh viện Bạch Mai, từ 0 giờ ngày 1/1/2010, khoa đã được bệnh viện thông báo chỉ giải quyết bảo hiểm y tế cho những bệnh nhân xuất trình được thẻ theo mẫu mới. Đã có một số trường hợp thẻ còn hạn đến tận tháng 4,5 nhưng vì chưa có thẻ mới nên hoặc chọn cách khám tự nguyện hoặc đi về, đợi thẻ mới. "Thế là từ sáng đến giờ tôi làm sai", tiến Đoan phân trần.

Phó giám đốc Bệnh viện Bạch Mai vẫn khẳng định: "Dù biết có quy định bổ sung này, nhưng vì chưa có văn bản chính thức nên trong ngày hôm nay chúng tôi vẫn phải thực hiện theo quy định không chấp nhận thẻ bảo hiểm cũ".

Trước những thắc mắc từ phía bệnh viện, ông Nguyễn Quý Tường, Cục phó Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: "Ngay trong ngày đầu kiểm tra, nhiều bệnh viện cũng gặp vướng mắc như Bạch Mai đặc biệt là 2 thành phố lớn Hà Nội và HCM. Vì thế, ngành y tế sẽ sớm có văn bản hướng dẫn".

Để kiểm tra, giám sát việc thực hiện Luật Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế đã thành lập 6 đoàn công tác đến kiểm tra tại 14 bệnh, chủ yếu là bệnh viện tuyến trên từ ngày 4/1 đến 8/1.

VNE